İlişkilerde Aynı Döngüye Dönmek

Yazan: Klinik Psikolog Merve Peker Yayın: Güncelleme:

İlişki döngülerini çağrıştıran iki fincan ve yumuşak ışıklı masa detayı

İlişkilerde en yorucu deneyimlerden biri, aynı konuşmanın farklı zamanlarda yeniden yaşanmasıdır. Konu değişiyor gibi görünse de his aynıdır: duyulmamak, anlaşılmamak, yalnız kalmak, suçlanmak ya da sürekli savunmada olmak.

Bu döngüler çoğu zaman iki kişinin de kötü niyetli olmasından kaynaklanmaz. Herkes kendi kırılganlığını korumaya çalışırken ilişki içinde otomatik roller oluşabilir. Biri daha çok yaklaşır, diğeri uzaklaşır. Biri konuşmak ister, diğeri susar. Biri kontrol etmeye çalışır, diğeri baskı altında hisseder.

Döngünün konusu ve duygusu farklı olabilir

Günlük hayatta tartışma para, ev işleri, aileler, çocuklar, zaman yönetimi ya da iletişim üzerinden çıkabilir. Fakat altta çoğu zaman daha temel ihtiyaçlar vardır: değer görmek, güvende hissetmek, önemsenmek, birlikte karar alabilmek, yalnız bırakılmamak ya da sınırlarının görülmesi.

Çift terapisinde amaç kimin haklı olduğunu bulmak değildir. Amaç, döngünün iki kişiyi nasıl etkilediğini ve her bir kişinin bu döngü içinde neye ihtiyaç duyduğunu anlayabilmektir.

Onarım küçük anlarda başlar

Bir ilişkiyi güçlendiren şey hiç tartışmamak değildir. Tartışma sonrasında onarım kurabilmek, özür dileyebilmek, duyguya geri dönebilmek ve “az önce ikimize ne oldu?” diye bakabilmek ilişki için çok değerlidir.

Onarım, çoğu zaman büyük cümlelerle değil küçük temaslarla başlar. Ses tonunu yumuşatmak, karşı tarafın duygusunu tekrar etmek, mola istemeyi öğrenmek, savunmaya geçmeden dinlemeye çalışmak bu temaslardan bazılarıdır.

Terapi döngüyü görünür kılar

Aile ve çift terapisi, ilişkinin içinde görünmez hale gelen döngüleri yavaşlatır. Herkesin kendi deneyimini daha güvenli bir alanda ifade edebilmesini destekler. İlişkinin neye ihtiyaç duyduğu, hangi noktalarda sıkıştığı ve hangi alanlarda onarım kurulabileceği birlikte çalışılır.

Bazen amaç birlikte kalmanın yollarını güçlendirmektir; bazen de ayrışmayı daha saygılı ve bilinçli değerlendirebilmektir. Her iki durumda da süreç, tarafların kendilerini ve ilişki örüntülerini daha açık görmesine yardımcı olabilir.