Bazen kişi gün içinde sürekli bir şey olacakmış gibi tetikte hisseder; fakat aynı anda bedeni ağır, zihni dağınık ve enerjisi düşük olabilir. Dışarıdan bakıldığında bu durum çelişkili görünür. Oysa sinir sistemi açısından bakıldığında beden, uzun süre alarmda kalmanın yorgunluğunu taşıyor olabilir.
Bu deneyim çoğu zaman kişinin “fazla hassas” ya da “yeterince güçlü değil” olduğu anlamına gelmez. Beden, geçmiş deneyimlerden, uzun süreli stresten, ilişkisel zorlanmalardan veya belirsizlikten etkilenerek çevreyi sürekli taramaya başlayabilir. Bir yandan tehlike var mı diye kontrol ederken, diğer yandan dinlenmeye geçmekte zorlanabilir.
Alarm hali nasıl fark edilir?
Alarm hali yalnızca panik ya da yoğun kaygı şeklinde görülmez. Bazı kişilerde çabuk irkilme, sabırsızlık, uykuya dalmakta güçlük, bedenin kasılı kalması, mide ve baş bölgesinde gerginlik, odaklanmakta zorlanma ya da sürekli bir işi bitirme ihtiyacı şeklinde kendini gösterebilir.
Bazen de sistem tam tersine kapanmaya yaklaşır. Kişi konuşmak istemez, karar vermekte zorlanır, duygularına ulaşamaz, günlük işleri ertelemeye başlar. Bu kapanma hali tembellik değil; bedenin “artık fazla geldi” deme biçimi olabilir.
Regülasyon küçük sinyallerle başlar
Sinir sistemini desteklemek için her zaman büyük değişikliklere ihtiyaç olmayabilir. Güvende hissettiren bir ses tonu, yavaşlayan nefes, ayakların zemine temasını fark etmek, omuzları gevşetmek, odadaki renkleri saymak ya da kısa bir yürüyüş bedene “şu an buradayım” mesajı verebilir.
Bu küçük pratiklerin amacı duyguyu bastırmak değildir. Amaç, kişinin bedeniyle temasını artırmak ve yoğunluk yükseldiğinde kendisine daha nazik bir iç alan açabilmesidir. Terapi sürecinde bu alan, kişinin kendi ritmine uygun şekilde genişletilir.
Terapi bu noktada ne sağlar?
Terapi, kişinin yalnızca “neden böyle hissediyorum?” sorusuna değil, “bu his geldiğinde kendimle nasıl kalabilirim?” sorusuna da alan açar. Sinir sisteminin ne zaman hızlandığını, ne zaman kapandığını ve hangi ilişkisel ya da bedensel sinyallerle yeniden dengeye yaklaşabildiğini birlikte anlamak mümkündür.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Yaşadığınız zorlanma günlük hayatınızı belirgin biçimde etkiliyorsa, bir uzmandan kişisel destek almak önemlidir.